Cuisine ayisyen - Bon gou mayi à la "Bonne Femme": Jwenn po ak chodyè ou!
Lektè ak ti chef peyi mèvèy Ayiti, mwen prezante nou sou yon plato an lò resèt mayi à la bonne femme. Pran tan ou epi pataje kreyasyon ou nan kòmantè yo!

Si w gade mo vertière a nan yon diksyonè fransè, ou p ap jwenn li pou pè ke mond lan pa konnen kote sa a reprezante talon Achilles lame Ewopeyen an ki pi pwisan. Anplis de sa, yon sèl sa a te jis genyen siksè kanpay lès la. Istoryen fransè yo nan epòk la te efase kote jeyografik sa a nan rada listwa paske yo pa t vle rakonte istwa a jan li ye a nan sans esplike premye gwo imilyasyon lame ekspedisyonè franse a pa bann esklav ki te totalman inyorans nan atizay fè lagè, anpil mwens nan manyen zam yo. Sepandan, lagè analfabèt sa yo te mete lame Napoleon an, ki te pi pwisan nan epòk sa a, lè l sèvi avèk mwayen ki te genyen yo. Lame ekspedisyonè sa a, apre li te mete Ewòp ajenou, ta pral fè eksperyans premye dechoukay li pa esklav nan kote jeyografik sa a, ki sitiye nan depatman Nò Ayiti. Istwa komik, vil sa a pa sou lis mo fransè yo menm si yo bay enpòtans istorik li, li ta dwe nan kè istwa inivèsèl la, lwen pou l fini ak envensibilite lame ki pa venk la. Pou pa ofanse mèt blan yo, okenn lidè politik pa janm mande poukisa vertière pa parèt nan okenn diksyonè franse? Sepandan, yo selebre batay sa a ak gwo lapenn chak 18 novanm. Ala ipokrizi istorik pami dirijan nou yo! Apre Vertière anpil lòt kote istorik yo trangle pa istoryen yo nan lòd yo kache ekstrèm atwosite kolon franse yo sou esklav yo. Se nan kontèks trangle istorik sa a ke "Fort Mazi" pa mansyone nan liv listwa lekòl yo. Sa a sitiye nan Petit-Goave, 2yèm seksyon minisipal, lokalite Arnoux. Nou te rankontre mega fò sa a, pandan yon klinik mobil finanse antyèman pa Fondasyon Ernest Junior, yon fondasyon charitab ki travay nan sektè sosyal la, patikilyèman nan domèn atizay ak mizik Daprè rezidan yo, pi ansyen nan lokalite sa a, fò sa a kolon yo te bati sou omwen 20 kare latè. Se te yon gwo konplèks militè divize an konpatiman, avanpòs, chanm tòti, chanm pou trete kolon, yon gwo legliz Katolik, yon simityè. Sepandan, nou pa janm pale de fò sa a tèlman ke pwofesè listwa nan vil Petit-Goave inyore l. Sètènman, disparisyon an vle nan fò sa a anba rada a nan listwa antere atwosite yo, barbari yo, pinisyon ki pi iniman kolon yo sou esklav yo. Gade byen nan reyalite a, tout bagay sanble vre ke li se pi gwo fò ki te janm bati pandan peryòd kolonizasyon an. Anplis, li pwobableman sanble pi fò an relasyon ak enpòtans li. Sonje ke Vertière egziste sèlman nan liv listwa lekòl ayisyen yo alòske Fort Mazi pa parèt, pi piti nan diksyonè franse oswa liv istwa. Sa a eksplike poukisa fò sa a te yon kote sekrè kote kolon yo pratike krim ak atwosite ki te depase konpreyansyon moun. Èske se pa yon dezi klè nan istoryen yo kache sa ki fò sa a imans bati sou omwen 20 mozayik sou tè a te reyèlman? Dekouvri istwa Ayiti: Yon istwa kaptivan pou eksplore! : https://haitiwonderland.com/haiti/histoire/decouvrez-l-histoire-d-haiti--un-recit-fascinant-a-explorer/81
Pen pòmdetè Ayisyen an se yon plat prensipal nan cuisine tradisyonèl Ayisyen an, souvan prepare li pou okazyon espesyal, jou ferye, oubyen tou senpleman pou plezi pou jwi yon desè endijèn ki rich an gou. Gato mou sa a, fèt ak patat dous, lèt kokoye, bannann ak yon melanj epis bon gou, sedui ak teksti fonn li ak bon sant irezistib li. Fasil pou fè epi plen karaktè, pen pòmdetè a se yon vrè madeleine Proust pou anpil Ayisyen. Kit w ap chèche manje rekonfòtan oswa w anvi dekouvri yon patisri klasik Karayibyen, resèt sa a ap gide w etap pa etap pou w reyisi fè desè ikonik Ayisyen sa a.
Sitiye nan dlo turkwaz nan Karayib la, Ayiti se yon destinasyon ki pa janm sispann kaptive ak enspire. Souvan neglije ak sous-estime kòm yon destinasyon touris, zile sa a plen ak trezò natirèl, richès kiltirèl ak istwa kaptivan ki vo eksplore.
Pi gwo vale ann Ayiti rele Latibonit. Nich nan kè peyi a, fon sa a se yon vrè richès natirèl ak ekonomik pou nasyon an. Gras a tè fètil li yo, enpòtans li nan pwodiksyon agrikòl ak wòl li nan istwa ak kilti ayisyen an, Fon Latibonit la se yon kote ki anblèm nan plizyè sans. Nan atik sa a, nou pral eksplore karakteristik ki fè vale sa a yon trezò nasyonal.
Ayiti, yon pèl nan Karayib la, non sèlman gen anpil bèl peyizaj ak istwa rich, men tou ofri yon varyete manje ki ap pèmèt oubyen kòmanse jounen an. Dejene ayisyen, yon melanj gou lokal ak tradisyon gastronomik, se yon eksperyans nan pwòp dwa li yo. Ann dekouvri ansanm kèk ide pou kòmanse jounen w nan fason ki pi bon gou posib.
King Graph, Prévil Jean IVens nan non vre li, se yon jèn talan GRAPHIC DESIGNER ak COMMUNITY MANAGER ayisyen. Li fèt nan Delmas, nan banlye Pòtoprens, 20 janvye 1999. Li se pi piti a nan yon fanmi ki gen sèt pitit.
Pòtoprens, 26 jen 2025 - Pandan yon seremoni ki te fèt nan otèl El Rancho, sit entènèt haitiwonderland.ht lan te nonmen pi bon sit entènèt kreyòl ki itilize domèn nasyonal .ht pou 2025. Yo te prezante prim prestijye sa a nan konkou nasyonal "Pi bon sit an kreyòl ki sèvi ak domèn .ht," òganize pa ISOC Ayiti (Sosyete Entènèt) ak Fondasyon Rezo pou Devlopman Dirab Ayiti (FRDDH).
Touris se yon sektè esansyèl pou devlopman ekonomik ak kiltirèl yon peyi, e Ayiti pa gen okenn eksepsyon. Dote ak yon eritaj istorik rich, peyizaj mayifik, ak yon kilti vibran, Ayiti gen yon potansyèl touris inik ki ka jwe yon wòl enpòtan nan devlopman li. Ann chèche konnen poukisa touris enpòtan anpil pou Ayiti e kijan li ka transfòme peyi a.
Samdi 27 jiyè pase a, sant kiltirèl Pyepoudre, ki chita sou nimero 312 sou wout de Bourdon, te transfòme an yon veritab ruch kreyatif gras ak inisyativ Asosyasyon Kiltirèl Salon du Livre de Port-au-Prince ki rele ’’Viv nan pwoz ak pwezi’’ Evènman sa a, mete sou tèm "Ayiti, yon peyi ki abite nou", te kenbe pwomès li yo nèt. Rasanble jèn talan ki soti nan tout orijin pou eksprime jeni yo atravè chante, rap, slam, dans ak pwezi. Evènman atistik sa a te gen yon gwo siksè ak yon jèn piblik ki te vini an gwo kantite pou swiv aktivite a. Li te tou mete aksan sou angajman k ap grandi nan jèn ayisyen yo nan kilti.
Jedi 24 oktòb 2024, sant etid politik ak diplomatik CEPOD te lanse kenz semèn diplomasi li atravè yon somè ki te fèt nan otèl Montana nan Pétion ville. Evènman an te fèt sou tèm plas Ayiti nan globalizasyon, ak nan prezans yon odyans envite distenge. ki konpoze, pami lòt, pa otorite piblik tankou premye minis ayisyen an, Doktè Garry Conille (prezidan onè somè a); li Minis Delege pou Afè Imanitè, Mesye Herwil Gaspard; Diplomat etranje, pami yo nou ka site anbasadè Kanadyen an, Mesye André François Giroux (envite onè nan somè a); Doktè Christian Mouala, direktè peyi ONUSIDA Ayiti, ak yon pakèt lòt pèsonaj piblik, (tankou sosyològ Daniel Supplice), manm laprès, tankou jounalis granmoun aje, Rotchild François Junior ak etidyan nan tout jan.
Kap-Ayisyen ap prepare pou òganize OKAP Flavors 2025, evènman endispansab ki selebre gastronomi, antreprenarya ak kreyativite Ayisyen an. Pou mete w nan atitid pou edisyon 2025 la, revivez kèk nan pi bon moman ane pase a, ki te fè tout vil la kontan.
Ayiti se yon peyi ki sitiye nan Karayib la, yon rejyon nan Amerik Santral li te ye pou zile twopikal li yo ak klima cho. Ayiti okipe pati lwès zile Ispanyola, ke li pataje ak Repiblik Dominikèn, ki okipe pati lès la. Jeyografikman, Ayiti chita ant Lanmè Karayib la ak Oseyan Atlantik Nò, epi li se apeprè 1,200 kilomèt nan sidès Florid, Etazini.

Premye nasyon nwa ki te libere tèt li anba esklavaj ak pran endepandans nan men Lafrans an 1804 e ki te enfliyanse lòt mouvman liberasyon atravè mond lan, enspire lit pou libète ak egalite.

Ayiti beni ak peyizaj natirèl espektakilè, ki gen ladan plaj sab blan, mòn ak divèsite biyolojik rich.

Ayiti gen yon eritaj istorik rich, ki gen ladan sit tankou Sitadèl Laferrière ak Palè Sans-Souci, ki nan lis UNESCO Mondyal Eritaj.

Ayiti gen yon kilti rich ak divèsifye, enfliyanse pa eleman Afriken, Ewopeyen yo ak endijèn. Mizik, dans, atizay ak kizin ayisyen yo selebre atravè lemond.